Samozapłon oleju jadalnego. Czy tłuszcz może wybuchnąć?

Gaszenie płonącego oleju wodą może mieć opłakane skutki. Wbrew pozorom do poważnego wybuchu w budynkach mieszkalnych dochodzi stosunkowo często, a takie zdarzenie rodzi za sobą szereg niebezpieczeństw. Strażacy wzywani na miejsce wybuchu często zastają naruszone elementy konstrukcyjne stolarki drzwiowej i okiennej, a niekiedy nawet murowanych ścian działowych. Wybuch powstaje w wyniku wzrostu ciśnienia w pomieszczeniu. 

Skutki są więc bardzo poważne i przypominają zgoła poważniejszy wybuch gazu. Czy w takim wypadku możemy stwierdzić, iż gaszenie płonącego oleju może być równie skrajną reakcją do tej obserwowanej przy wybuchu mieszanki gazów? Otóż według dostępnej literatury możemy stwierdzić, iż już ciśnienie na poziomie 1 kPa może uszkodzić szyby, natomiast ciśnienie rzędu 5 może powodować uszkodzenia elementów konstrukcyjnych ścian. Według zapisów polskiego prawa, określenie „wybuch” dotyczy gazów palnych, które w trakcie zapalenia się wygenerowały nadciśnienie rzędu minimum 5 kPa. Wybuch oleju niejednokrotnie przekracza powyższą wartość i może oscylować w granicach około 10 kPa. Różnice uwidaczniają się jednak jeżeli chodzi o sposób wybuchu. Płonąc więc nie opary cieczy jak ma to miejsce w przypadku innych gazów i pyłów, lecz substancje rozkładu. Próby badawcze jakich dokonano obejmowały ciekawe zjawisko powstawania zapłonu oleju. Okazuje się, iż zwykły olej jadalny przy zachowaniu odpowiednich warunków może zapalić się bardzo szybko. Wystarczy jedynie wysoka temperatura w pomieszczeniu z połączeniem braku wentylacji. W eksperymencie samozapłon nastąpił już po kilku minutach od chwili włączenia palników z olejem położonym na patelni. Czytaj także: gaszenie instalacji elektrycznej.

Gaszenie oleju wodą – skutki

Gaszenie oleju przy użyciu wody stwarza optymalne warunki do wystąpienia wybuchu. Wynika to z przestrzenności występującej w trakcie spalania się mieszanki, która do złudzenia przypomina zachowanie gazu. W takiej sytuacji efekt końcowy może być bardzo groźny zarówno dla osoby przebywającej w pobliżu, jak i materiałów znajdujących się w pomieszczeniu. Wybuch oleju generuje wysokie ciśnienie, którego wielkość jest zależna o wielu czynników. Zgodnie z przeprowadzanymi badaniami wykazano, że sytuacja pogarsza się tym bardziej, im gorsze warunki mamy w pomieszczeniu tj. kiepska wentylacja, wzrost temperatury w pomieszczeniu. Oleje spożywcze użytkowane zgodnie z zasadami bezpieczeństwa nie tworzą zagrożenia. Niestety samozapłon oleju ma miejsce wszędzie tam, gdzie dochodzi od pozostawienia urządzenia na gazie przez dłuższą chwilę bez opieki. Sposobem na uniknięcie wybuchu jest nakrycie naczynia, które uległo samozapłonowi suchą pokrywką. W pośpiechu często dokonujemy błędnych decyzji i zamiast właściwej metody wybieramy gaszenie wodą. W takim wypadku wybuch jest nieunikniony i może dojść do poważnych uszkodzeń ciała oraz mienia. Jeżeli zaś zastosujemy gaszenie pokrywką to w bardzo prosty sposób pozbędziemy się ognia i ugasimy niewielki pożar, odcinając dostęp do tlenu.